Tweede Kamer

01/02/2016 om 10:19

Moslimvrouwen hebben veel minder rechten bij scheiding

Ruim 40% van de huwelijken eindigt in een echtscheiding. Onder moslimvrouwen stijgt het aantal scheidingen eveneens. Met dit toegenomen aantal huwelijksontbindingen is ook de regelgeving veranderd. Procedures zijn over het algemeen korter geworden. Bij vechtscheidingen is vaak veel meer tijd gemoeid. Helaas groeit ook dit fenomeen.

Hoezeer het aantal scheidingen groeit, is te zien in de statistiek van het CBS. De voornaamste redenen zijn botsende karakters. In het begin zijn partners elkaar aan het ontdekken en wordt er meer van elkaar getolereerd. Op den duur is men op elkaar uitgekeken en groeit de irritatiegrens. Ook vreemdgaan is een belangrijke reden om tot een scheiding over te gaan. Vaak is er sprake van een vertrouwensbreuk die niet zomaar gelijmd kan worden. De kern van het stuklopen van een relatie ligt vaak in een gebrekkige communicatie. De populariteit van social media kan hier ook aan bijdragen.

Scheiden onder moslim vrouwen problematisch

Een Nederlands-Pakistaanse vrouw was religieus gehuwd maar haar man weigerde mee te werken aan een scheiding. Zij vroeg recentelijk nog aan de Nederlandse rechter om deze weigering als onrechtmatige daad aan te merken. De rechtbank verwierp dit verzoek en verwees de vrouw naar de shariarechtbank in Engeland.

Moslimvrouwen hebben veel minder rechten. Zij worden vaak uitgehuwelijkt, soms zelfs als kind. Als de vrouw wil scheiden werkt de man meestal niet mee, terwijl hij soms al lang een nieuwe vrouw heeft. Zo blijft zij gedwongen vastzitten in een huwelijk.

In het islamitische familierecht kan een huwelijk wel eenzijdig worden beëindigd door de man, maar niet door de vrouw. Als de man driemaal talaq (‘ik verstoot u’) uitspreekt, is het huwelijk ontbonden.

Waar het in de moslimwereld vaak nog moeilijk is om te scheiden, wordt het in Nederland makkelijker. In Nederland is een wetsvoorstel in de maak om dit mogelijk te maken zonder tussenkomst van een advocaat. Het echtscheidingsconvenant moet nu nog wel door de rechtbank behandeld worden. In lijn hiervan ligt het online scheiden dat in aantallen stijgt. Mensen kiezen hiervoor omdat het hele proces sneller verloopt dan een “normale” scheiding en het veel minder geld kost. De gemiddelde doorlooptijd bedraagt 4 a 5 weken. Voorwaarde is wel dat zowel de man als de vrouw overeenstemming hebben bereikt en alles in een goede sfeer kan verlopen.

Als de relatie dusdanig is verstoord dat partners niet goed meer met elkaar door één deur kunnen moet een bemiddelaar ingeschakeld worden. Het is dan mogelijk om begeleiding te krijgen bij de verdeling van de spullen en de omgang met de kinderen.

1 of de 5 scheidingen eindigt in vechtscheiding

Als de irritatie tussen partners te hoog is opgelopen ontstaat het risico op langdurig slepende conflicten. Het fenomeen vechtscheiding groeit helaas. In de afgelopen twee jaar draaide 1 op de 5 scheidingen hierop uit. Sinds 2013 is dat een stijging van 10 naar 20 procent. Kinderen zijn hiervan de dupe. Zij kunnen hierdoor emotionele problemen krijgen en presteren vaak slechter op school. Ook krijgen zij later eerder problemen met het aangaan van relaties. Er gaan daarom steeds meer stemmen op om verplicht een mediator in te schakelen in geval van conflicten.

In Nederland is een stijgende trend waarneembaar bij scheidingen. Procedures worden eenvoudiger. Ondanks dat blijft scheiden vaak een emotioneel beladen proces. Vooral de kinderen lijden hieronder. Daarom is het belangrijk om bij conflicten sneller een mediator in te schakelen.